De hoofdrolspeler

Hugo van Boxmeer

Manager Samen Slimmer Bouwen en Innovatie VolkerWessels

Naast het inzetten van nieuwe procestechnieken is een verandering in mindset misschien wel het meest belangrijk. Continue verbetering, solide voorbereiding, het denken in standaard werkmethoden en snelle uitvoering in One Piece Flow is het geheim achter het vermijden van verspilling en het inbakken van kwaliteit en solide performance. Hugo van Boxmeer, Manager Samen Slimmer Bouwen en Innovatie van VolkerWessels was deelnemer aan de workshops. Hij vertelt hoe zij hun bedrijf klaarstomen voor de toekomst.

Het principe

One Piece Flow houdt in dat je kijkt naar hoe je zo snel mogelijk het product in ‘one piece’ aan je klant kunt leveren. En dat alles met zo min mogelijk handelingen. Want extra handelingen kost de klant alleen maar geld. Het gaat erom dat je in dat proces kwaliteit levert die niet méér en niet minder is dan wat er nodig is. Ik kende de principes van One Piece Flow al voordat ik meedeed aan de workshops van De Bouwagenda en naar mijn idee is de toepasbaarheid hiervan in de bouwsector wel noodzakelijk, maar heel lastig. Het bereiken van een constante flow in een bouwproces waar men van moment tot moment weet wie wat moet doen zodat niemand op elkaar wacht is nu bijna onmogelijk.

 

De oorzaak is dat er veel leveranciers zijn zonder vaste afspraken met de aannemer. Als je dat voor elkaar wilt krijgen, moet je de bouwkolom anders aan organiseren en niet langer vraaggestuurd, maar aanbodgestuurd gaan werken. Opdrachtgevers zouden dan moeten zeggen: ’Ik heb dit probleem en ik wil deze kwalitatieve oplossing’. De inhoudelijke oplossing houden we open en is dan aan de bouwbedrijven om in te vullen. Stel, ik ben goed in het vervangen van kozijnen. Dan maak ik als opdrachtnemer een product waarbij ik zeg: ‘Ik doe dat met deze kozijnleverancier, deze houtsoort, deze schilder met deze verf.’ Dan kan ik het principe van One Piece Flow in deze vastgestelde keten gaan perfectioneren en op de markt aanbieden. Maar het is vaak zo dat een opdrachtgever inhoudelijke wensen heeft, bijvoorbeeld een andere houtsoort of andere verf. Die vraagstelling vanuit die opdrachtgever is dan een hiccup voor het anders organiseren van de bouw.

‘De handjes die we straks gaan missen
kunnen we vervangen door standaardisering en automatisering. Daar is een hele rits aan innovaties voor nodig.’  


Oefenen en verbeteren 

Om One Piece Flow goed toe te  kunnen passen wil je idealiter een aantal pilotprojecten starten om te zien of je werkwijze en samenwerking in de praktijk ook werken. Na de eerste keer zie je wat beter kan. Dat kun je aanpakken en na 6 of 7 keer ga je écht rendement pakken. Er is dus een behoorlijk volume nodig om deze manier van werken te kunnen uitvoeren en verbeteren.

 

Wij willen dat graag. Al merken we dat opdrachtgevers het lastig vinden om zich te committeren aan een leverancier. Dat is omdat er het vertrouwen en transparantie binnen de gehele bouwkolom is nog niet altijd vanzelfsprekend is. Dat heeft ook te maken je concurrentiepositie als bedrijf.

En wij zijn er bij VolkerWessels van overtuigd dat het anders kan. En de sleutel zit wat ons betreft bij samenwerken, automatiseren en prefabriceren. Door efficiënter te werken kan de kostprijs omlaag en dat levert bouwbedrijven meer investeringsruimte, winst of marktaandeel op. Dat is op termijn essentieel voor de continuïteit van bedrijven, want er is veel geld nodig om de noodzakelijke stap naar grootschalige prefabricage te maken. Bovendien verdwijnen er de komende jaren veel vakmensen uit de sector. Om de productie op te schroeven is daarom een hele rits aan innovaties nodig.

 

In de kern gaat het industrialiseren en standaardiseren van de bouw over optimaal samenwerken en in die samenwerking moet je je informatie goed beheren en kunnen uitwisselen. Daarom is het werken met BIM (binnen VolkerWessels staat BIM voor Bouw Informatie Management) een essentieel onderdeel van onze bedrijfsvoering aan het worden. We koppelen naast de basisinformatie ook onder andere tijdsdata, materialen en arbeidsuren. Het beschikbaar maken van dit soort informatie binnen de keten is de eerste stap.

‘In de kern gaat het industrialiseren en standaardiseren van de bouw over optimaal samenwerken.’ 

Door data betere processen 

Daarom zijn we een aantal jaren geleden gestart met een project om eerst onze data gestructureerd beschikbaar te krijgen. Op basis van de inzichten die we uit die data halen kunnen we onze processen verbeteren en daarna kunnen we op zoek gaan naar strategische partners om het One Piece Flow principe meer te gaan uit ontwikkelen. Wij zijn daarvoor op zoek naar samenwerkingen die zijn gebaseerd op dezelfde visie; datagedreven samenwerken. We hebben 3 stappen geformuleerd wat betreft informatiebeheersing en we zijn nu halverwege dat proces. Maar je ziet nu al dat onze processen zienderogen verbeteren doordat we onze data op orde brengen.

 

En wij zijn niet de enigen die hiermee bezig zijn. Ik denk dat de bouw op dit moment echt de omslag aan het maken is. Dat zie je nu vooral in nieuwbouw. Er zijn nog nooit zoveel conceptwoningen geweest. Sinds een jaar of 6 maken wij de conceptwoning ‘MorgenWonen’ die in een dag gebouwd wordt. Dat concept werd altijd al gewaardeerd maar de laatste jaren ook echt geaccepteerd. Dat komt ook in de renovatie alleen duurt het langer voordat we daar zijn. De diversiteit in oplossingen is groter en dus lastiger te standaardiseren. Er gloort wel hoop aan het eind van de tunnel en daarom doen we stapje voor stapje wat we kunnen.

Aanbevelingen

Overheid kan in de vorm van regelgeving en ruimtelijke ordening nog veel doen om de verduurzaming vooruit te helpen. De aanpassingen aan de bestaande woningvoorraad passen niet altijd binnen de bestaande regels en eigendomsverhoudingen. Mag je bijvoorbeeld een woning aan de buitenzijde isoleren terwijl de woning op de erfgrens staat? Hoe ga je om met welstandseisen in relatie tot de materalen en nieuwe technieken die nodig zijn om te verduurzamen zoals zonnepanelen en warmtepompunits? Letterlijk en figuurlijk ruimte geven om nieuwe oplossingen mogelijk te maken geeft de innovatie een steuntje in de rug. 

Huizen uit de fabriek

De opgave om 7,5 miljoen woningen te verduurzamen vraagt om een andere manier van denken en werken. Het zijn zulke grote aantallen woningen per jaar die aangepakt moeten worden, die kun je niet meer op de huidige manier, waarbij elke verbouwing op zich staat, verbouwen. Doe je dat wel, dan komen we nooit bij het einddoel van 2050 uit: de gehele gebouwde omgeving CO2-neutraal. De Bouwagenda is daarom van mening dat de bouw- en technieksector veel kan leren van andere sectoren zoals de automotive- en transportindustrie. Hier is men heel ver in standaardisatie en het automatiseren van processen. Veel Nederlandse woningen, gebouwd in de wederopbouwperiode, zijn ontworpen op basis van dezelfde principes en industriële bouwmethoden. Dat maakt het in principe mogelijk om digitale technieken en robotisering in te zetten in de gebouwde omgeving. De Bouwagenda heeft een serie workshops georganiseerd om bouwbedrijven te laten zien hoe een geautomatiseerde bouwsector zou kunnen werken, zodat zij zich kunnen voorbereiden op de enorme markt die in Nederland zal gaan ontstaan.

Interview Hugo van Boxmeer

<

© 2021 De bouwagenda